Chọn chất liệu cho khí hậu nóng ẩm

Nhiều mẫu vải đẹp nhất trong các cuốn catalogue (sổ mẫu vải của nhà dệt) được dệt cho mùa thu châu Âu. Mang ra một buổi trưa tháng Năm ở Việt Nam, chúng thành gánh nặng. Chọn vải cho khí hậu nóng ẩm chủ yếu xoay quanh ba thứ: loại sợi, kiểu dệt và độ dày. Màu sắc được bàn ở cuối bài.

Nóng ẩm khác nóng khô

Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8 (bộ Cánh diều) mô tả khí hậu Việt Nam có độ ẩm không khí cao, thường trên 80%. Cơ thể hạ nhiệt phần lớn nhờ mồ hôi bay hơi, mà không khí càng ẩm thì mồ hôi càng khó bay. Vì thế ở đây, đồ mát là đồ để không khí đi qua và hơi ẩm thoát ra được; mỏng thôi thì chưa đủ.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong tờ thông tin về nắng nóng và sức khoẻ, khuyên dùng quần áo nhẹ và rộng. Với đồ may đo, rộng ở đây là chừa đủ khoảng giữa vải và da ở lưng và nách, chưa đến mức thùng thình.

Loại sợi

Lanh (linen)

Lanh là sợi lấy từ thân cây lanh. Theo Wikipedia, lanh rất bền, hút ẩm tốt và khô nhanh hơn bông, nên mặc dễ chịu khi trời nóng. Cái giá phải trả là độ nhăn: lanh kém đàn hồi nên nhăn rất dễ. Với lanh, nếp nhăn là một phần tính cách của món đồ. Ai cần vẻ phẳng phiu suốt một ngày họp thì nên cân nhắc vải lanh pha.

Bông (cotton)

Bông là lựa chọn quen thuộc nhất cho sơ mi, và ở đây kiểu dệt nói nhiều hơn tên sợi. Poplin (kiểu dệt trơn, sợi mảnh) mỏng, mặt mịn. Oxford (kiểu dệt đan rổ) dày và chắc tay hơn. Seersucker (vải sọc nhăn) có bề mặt gợn không đều; Wikipedia giải thích rằng nhờ vậy vải phần lớn nằm cách da thay vì dính sát khi ướt mồ hôi, giúp tản nhiệt và lưu thông không khí.

Len mỏng (tropical wool)

Nghe chữ len, nhiều người nghĩ ngay đến áo ấm. Nhưng len cũng được dệt thành vải mỏng và thưa cho mùa nóng, thường gọi chung là tropical wool; trong nhóm này có fresco (tiếng Ý: mát), loại dệt thưa đến mức soi lên đèn thấy ánh sáng lọt qua. The Woolmark Company, tổ chức đại diện ngành len của Úc, mô tả len là sợi hút ẩm, nhận hơi nước từ môi trường tốt hơn các sợi may mặc thông dụng khác, và cho biết len có thể hút tới 35% trọng lượng của nó trước khi có cảm giác ướt và dính vào da.

Đây là số liệu do chính ngành len công bố, vì vậy cần đọc như lời của một bên có quyền lợi.

Sợi tổng hợp

Theo Wikipedia, polyester là vật liệu kỵ nước, khó hút chất lỏng; nó được ưa chuộng vì chống nhăn và ít co, và thường được pha với bông để lấy ưu điểm của cả hai: vải pha bông và polyester bền, chống nhăn, ít co rút. Phần sau đây là suy luận của chúng tôi, chưa có nguồn đo: vì sợi không hút ẩm, vải polyester hoàn toàn mặc sát da trong trời nóng ẩm dễ thấy bí, nên kém hợp với đồ mặc cả ngày.

Kiểu dệt và độ dày: thứ ít khi ghi trên nhãn

Hai tấm vải cùng loại sợi có thể mát hoặc nóng rất khác nhau tuỳ cách dệt. Dệt thưa cho không khí đi qua; dệt dày và khít thì giữ hơi nóng lại. Có hai phép thử bằng tay ai cũng làm được khi chọn vải. Một: soi tấm vải lên ánh sáng, thấy ánh sáng lọt qua đều đặn là dấu hiệu tốt cho mùa nóng. Hai: vò nhẹ một góc vải trong tay vài giây rồi thả ra, để xem vải hồi lại thế nào trước khi quyết định.

Độ dày vải thường được nhà dệt ghi bằng gam trên mét dài hoặc gam trên mét vuông. Con số càng nhỏ, vải càng nhẹ. Đọc số là một chuyện; cầm tấm vải trên tay vẫn là cách nhanh nhất để biết nó có hợp với một buổi chiều nắng hay không.

Lót áo và màu sắc

Lớp lót giúp áo khoác vào phom và dễ mặc, nhưng cũng là thêm một lớp vải. Áo khoác cho mùa nóng có thể chỉ lót một phần (nửa thân trên và tay áo) hoặc bỏ lót. Đổi lại, các đường may bên trong phải được làm gọn vì sẽ lộ ra.

Về màu, màu sáng hấp thụ ít bức xạ mặt trời hơn màu tối, nên mát hơn khi đứng ngoài nắng. Trong phòng máy lạnh, khác biệt này gần như không còn. Hãy chọn màu theo nơi anh chị ở nhiều nhất trong ngày.

Mang theo khi đi chọn vải

• Ưu tiên sợi tự nhiên: lanh, bông, len mỏng.
• Soi kiểu dệt: vải thưa, thấy ánh sáng lọt qua đều.
• Chọn vải nhẹ; với áo khoác, cân nhắc lót một phần.
• Màu theo nơi mặc: ngoài trời chọn màu sáng, trong phòng tuỳ ý.

Ken Atelier đang chuẩn bị mở cửa. Đăng ký sớm để nhận tin ngày mở và giữ chỗ cho buổi tư vấn đầu tiên.